• Print
  • Email

Παιδικό άσθμα

Τι είναι άσθμα;

Ο ορισμός είναι δύσκολος, γι’ αυτό κατά καιρούς έχουν εμφανιστεί διάφοροι όροι κατ’ ευφημισμό όπως «σπαστική βρογχίτις», «αποφρακτική βρογχίτις», «νόσος υπεραντιδραστικότητας των αεραγωγών», «υποτροπιάζουσα βρογχιολίτιδα» κλπ. Η προσπάθεια κατανόησης της νόσου μοιάζει με την ιστορία του τυφλού, που ψηλαφώντας άλλοτε άλλα σημεία του ελέφαντα, όπως το πόδι, το σώμα ή την ουρά, νόμιζε ότι είχε να κάνει με δέντρο, φίδι και χοντρό σκοινί αντίστοιχα. Σήμερα είναι γενικά παραδεκτό πως πρόκειται για νόσημα της τραχείας και κυρίως των βρόγχων, που αντιδρούν υπερβολικά σε διάφορα ερεθίσματα, με αποτέλεσμα εκτεταμένη στένωση, που είτε βελτιώνεται αυτόματα είτε κατόπιν θεραπείας. Η άσηπτη φλεγμονή είναι το χαρακτηριστικό της νόσου και σε αυτή συμμετέχουν πολλά κύτταρα, όπως μαστοκύτταρα, ηωσινόφιλα, επιθηλιακά κλπ.

Είναι σοβαρό πρόβλημα το άσθμα;

Yπολογίζεται ότι περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από άσθμα. Η συχνότητά του κυμαίνεται από 1-4% σε διάφορες χώρες. Από δική μας μελέτη βρέθηκε ότι ξεπερνά το 15% στον παιδικό πληθυσμό, ενώ τάση ανόδου έχει τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο. Αποτελεί την πιο συχνή χρόνια νόσο της παιδικής ηλικίας, με πολλαπλές επιπτώσεις (περιορισμό της αθλητικής δραστηριότητας, απουσίες από το σχολείο, διαταραχές του νυκτερινού ύπνου, εισαγωγή στο Νοσοκομείο κλπ). Το ετήσιο κόστος για τα 5 εκατομμύρια παιδιά στις ΗΠΑ φτάνει τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Πότε αρχίζει το άσθμα και σε ποια παιδιά επιμένει;

Το 50-80% των παιδιών με άσθμα εκδηλώνουν συμπτώματα (βήχας, συριγμό (βράσιμο), δύσπνοια ή ταχύπνοια, σφίξιμο στο στήθος, εύκολη κόπωση κατά την άσκηση) πριν την ηλικία των 5 χρόνων. Παράγοντες που σχετίζονται με την έναρξη των συμπτωμάτων είναι η αλλεργία, το οικογενειακό ιστορικό άσθματος- αλλεργίας, οι ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, η περιγεννητική έκθεση σε καπνό τσιγάρου, το ανδρικό φύλο, το χαμηλό βάρος γέννησης. Τα παιδιά που παρουσιάζουν συριγμό πριν την ηλικία των 3 χρόνων και έχουν 2 μείζονες παράγοντες κινδύνου (άσθμα οι γονείς ή έκζεμα) ή 2 από τους τρεις ελάσσονες παράγοντες (ηωσινοφιλία, αλλεργική ρινίτιδα και συριγμό χωρίς κρυολόγημα) έχουν μεγάλη πιθανότητα το άσθμα τους να τα συνοδεύει σε όλη την παιδική ηλικία.

Τι προκαλεί τα επεισόδια άσθματος στα παιδιά;

Ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, έκθεση σε περιβαλλοντικά ερεθίσματα και αλλεργιογόνα (π.χ. καπνός τσιγάρου, ακάρεα οικιακής σκόνης, τρίχωμα κατοικίδιων ζώων, κατσαρίδες, μούχλα, άσκηση, γέλιο ή κλάμα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση).

Διάγνωση

Το ιστορικό και η κλινική εξέταση αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους της διάγνωσης. O χαρακτήρας των συμπτωμάτων είναι σημαντικός. Στα παιδιά είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα δηλαδή: Τη νύχτα, νωρίς το πρωί; Κατά τη διάρκεια άσκησης ή μετά από αυτή; Έπειτα από γέλιο, κλάμα; Εποχικά; Μετά από έκθεση σε παράγοντες, που προκαλούν άσθμα μέσα και έξω από το σπίτι; Ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει κυρίως ακτινογραφία θώρακος, λειτουργικές δοκιμασίες πνευμόνων (κυρίως για παιδιά μεγαλύτερα των 5-6 χρόνων) και αλλεργικές δοκιμασίες.

Αντιμετώπιση

Ο έλεγχος του άσθματος απαιτεί γνώση, εμπειρία και χρόνο. Γνώση της φύσης της νόσου, των συνοδών προβλημάτων κλπ. Εμπειρία ώστε να εκτιμάται σωστά η ανταπόκριση του ασθενή στη θεραπεία, να αναγνωρίζονται οι τυχόν παρενέργειες των φαρμάκων κλπ. Χρόνος εκ μέρους του θεράποντος ιατρού να εξηγήσει το τι είναι άσθμα, το πώς θα πρέπει να χρησιμοποιούνται οι διάφορες συσκευές αντιασθματικών φαρμάκων.

Επίσης η διάρκεια της θεραπείας χρειάζεται χρόνο. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει την αποφυγή παραγόντων που προκαλούν παροξυσμούς, την χρόνια φαρμακευτική αγωγή ελέγχου της νόσου, τη σωστή αντιμετώπιση των παροξυσμών, την τακτική ιατρική παρακολούθηση και την εκπαίδευση του ασθενή και του περιβάλλοντος, ώστε να γνωρίζουν τόσο τα συμπτώματα της κρίσης, όσο και τη σωστή χορήγηση φαρμάκων και τη λειτουργία των σχετικών συσκευών. Η φαρμακευτική φαρέτρα είναι σήμερα πλούσια, αποτελούμενη κυρίως από εισπνεόμενα φάρμακα, αλλά και φάρμακα σε μορφή καραμέλας ή σκόνης, ακόμη και για βρέφη, ώστε να επιτυγχάνεται η καλύτερη συμμόρφωση στη θεραπεία, του μικρού ασθενή.

Πρέπει να τονιστεί ότι η χορήγηση εισπνεόμενων κορτικοειδών, σε δόσεις που συνιστά ο παιδίατρος, δεν αποτελούν κίνδυνο για το παιδί ή κι αν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος αντισταθμίζεται από τα οφέλη που παρέχει η χρήση τους. Βέβαια συνιστάται στα παιδιά να χορηγείται η μικρότερη δυνατή δόση, που διατηρεί υπό πλήρη έλεγχο τα συμπτώματα του ασθματικού παιδιού. Υπογραμμίζεται ότι η φαρμακευτική αγωγή δεν προκαλεί εθισμό και επομένως τα φάρμακα παραμένουν αποτελεσματικά παρά την χρόνια χρήση. Η τακτική περιοδική παρακολούθηση του ασθενή θεωρείται απαραίτητη και επιβεβλημένη.

Σκοπός της θεραπείας

Είναι ο πλήρης έλεγχος των συμπτωμάτων, η αποφυγή των παροξυσμών και η τελείως φυσιολογική ζωή του παιδιού.

Πρόγνωση

Από τα παιδιά που εμφανίζουν συριγμό (48% του συνόλου των παιδιών), το 40% το παρουσιάζει στα πρώτα 3 χρόνια της ζωής, το 30% έχει συριγμό την πρώτη τριετία της ζωής, που όμως συνεχίζεται και μετά από αυτή την ηλικία και το υπόλοιπο 30% αρχίζει στην ηλικία των 6 χρόνων. Στο 30-70% των παιδιών με άσθμα ή συριγμό υποχωρούν τα συμπτώματά τους με την ενηλικίωση. Όμως ένα ποσοστό 40-50% υποτροπιάζουν. Παράγοντες κινδύνου για επιμονή στην ενήλικη ζωή είναι το γυναικείο φύλο, το οικογενειακό ιστορικό άσθματος, η βαρύτητα της νόσου και η πρώιμη έναρξη των συμπτωμάτων στην παιδική ηλικία.


Χάρης Β. Κατσαρδής
ΠΑΙΔΟΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ
Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής
Δ/ντής Παιδιατρικού Τμήματος
ΓΝΑ «Η ΕΛΠΙΣ»

001namesstroke

003Anaptixistroke

002Astrologystroke

004Ipsosstroke

Η ομάδα μας

Πατήστε εδώ για να γνωρίσετε τη συντακτική ομάδα και τους συνεργάτες του LoveBaby.gr

Δημοσκόπηση

Ποια είναι η γνώμη σας για την αποθήκευση βλαστοκυττάρων;